3.2.3 Kwaliteit haveninfrastructuur
Sterke infrastructuur en goede verbindingen met het achterland versterken de positie van Rotterdam als logistiek knooppunt van Europa. Ze zijn essentieel voor weerbare ketens en een optimale ontsluiting via weg, spoor, water, kabels en pijpleidingen. Naast forse investeringen in fysieke infrastructuur zetten we in op digitalisering en innovatie. Door assets, zoals kades te digitaliseren krijgen we inzicht in bouw, gebruik en onderhoud. Dit leidt tot efficiëntere ladingafhandeling, lagere kosten en minder emissies. Transparante ketens en efficiënte data-uitwisseling maken de logistiek veerkrachtiger. We bieden klanten multimodale bereikbaarheid en duurzame transportopties. Samen met het Rijk, provincies en bedrijfsleven werken we aan de optimalisatie van het knooppunt Rotterdam, versterking van goederencorridors en verduurzaming van modaliteiten. Dit doen we onder meer via de MIRT-programma’s (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) voor Oost-, Zuidoost- en Zuidcorridors.
Innovatie en verduurzaming
Met ons programma Infra Innovation verbeteren we maritieme constructies, met als doel lagere kosten en verminderde emissies. We gebruiken bijvoorbeeld sensoren, data-analyse en geavanceerde rekentools om de levensduur van infrastructuur te verlengen. Daarnaast optimaliseren we de maritieme infrastructuur en beheersen we de kosten met innovaties zoals slim baggeren, onderwaterankers, slimme bolders en stalen buispalen.
Meest duurzame opdrachtgever in de bouw |
|
|---|---|
|
Cobouw en PwC hebben het Havenbedrijf Rotterdam in 2025 uitgeroepen tot meest duurzame opdrachtgever in de bouw. Voor de Cobouw Awards beoordeelden Cobouw en PwC het duurzaamheidsbeleid van zo’n vijftig opdrachtgevers. Uit de toelichting bij de onderscheiding: ‘Havenbedrijf Rotterdam laat zien dat duurzaamheid geen bijzaak is, maar de kern van toekomstbestendig opdrachtgeverschap. Denk aan schone scheepvaart-stimulans, warmteallianties, wind- en zonne-energie in de haven, investeringen in CO₂-afvang. Bovendien stuurt het Havenbedrijf Rotterdam op duurzaamheid in gunningscriteria, creëert het ruimte voor pilots, investeert het in randvoorwaarden en neemt het een pioniersrol aan.’ Dat laatste doen we bijvoorbeeld ook door circulariteit een prominente plek te geven in infrastructuurprojecten. We verminderen het gebruik van primaire grondstoffen en zetten in op hergebruik van materialen, zoals granulaat en cementvervangers (geopolymeren). Zo bouwen we aan een circulaire haven. |
|
Slimme aanpak verbreding Yangtzekanaal |
|
|---|---|
|
Steeds meer en grotere containerschepen varen via het Yangtzekanaal naar Maasvlakte 2. Om dit veilig en efficiënt te laten verlopen, verbreden we het kanaal over de volle lengte. Binnen dit programma bouwen we tijdens de eerste fase alvast de bouwkuip voor de tweede fase: een tijdelijke, waterdichte constructie van 1.500 bij 40 meter. Zo bereiden we de aanleg van een nieuwe kademuur voor. Hoewel de investeringsbeslissing en vergunning nog volgen, hergebruiken we nu al 80.000 kuub zand uit de eerste fase. De rest van het zand uit beide fases gebruiken we voor terreinontwikkeling bij de Alexiahaven. Deze aanpak voorkomt onnodig transport, vermindert CO2-uitstoot en bespaart kosten. |
|
Eigen laadplein voor elektrisch materieel Alexiaviaduct |
|
|---|---|
|
BAM Infra Nederland bouwt voor ons het Prinses Alexiaviaduct op Maasvlakte 2. Voor dit project draait een groot deel van het materieel volledig elektrisch. Om deze machines inzetbaar te houden, is een eigen laadplein met snelladers en transformatorhuis gebouwd. Het terrein biedt ook laadpunten voor elektrische personenauto’s. Het materieel bestaat onder andere uit asfalteermachines, walsen, graafmachines en een mobiele kraan. Niet-elektrische machines werken op hernieuwbare HVO 100 (biodiesel). BAM combineert emissieloos materieel met milieubewuste materialen zoals duurzaam beton en asfalt. Zo krijgt het Prinses Alexiaviaduct vorm met minimale impact op het milieu. |
|
Doelgericht digitaliseren met Port Reference Architecture
Het Havenbedrijf Rotterdam wil van de Rotterdamse haven een smart follower maken. Digitalisering speelt hierin een belangrijke rol. Om informatie in het havenecosysteem effectief te benutten, ontwikkelden we de Port Reference Architecture (PRA). Dit model beschrijft hoe digitale informatie waarde creëert binnen vier lagen: ruimte & locatie, infrastructuur, transport en logistiek. Deze lagen zijn verbonden met vier havenfases: vóór de haven, haven aanloop (port call), in de haven en achter de haven. Elke laag levert waarde aan de bovenliggende laag. Zo ondersteunt infrastructuur het transport, en creëert goede informatie over objecten waarde voor andere lagen. De PRA maakt inzichtelijk waar informatie zich bevindt, wanneer die waardevol is en wie de eigenaar is.
De toekomstvisie is een digitaal geïntegreerde haven waarin real-time informatie uit alle lagen en fases beschikbaar is. Deze visie brengen we al in de praktijk. We gebruiken nu al data over infrastructuur en actuele vaarroutes om processen te optimaliseren en onderhoud beter te plannen. Deze integratie maakt de haven efficiënter, veiliger en duurzamer. Logistieke ketens worden beter gepland, onderhoud voorspelbaarder en emissies lager.
Sterke datapositie Divisie Havenmeester
De Divisie Havenmeester (DHMR) bewaakt 24/7 de orde en veiligheid in de Rotterdamse haven. Met publiekrechtelijke bevoegdheden van het Rijk en omliggende gemeenten begeleidt DHMR de scheepvaart veilig en efficiënt. Bijvoorbeeld met inspecties op de patrouillevaartuigen, maar ook op het Haven Coördinatie Centrum (HCC) en op de verkeerscentrales in Hoek van Holland en Rotterdam-Botlek. Het HCC gaat over de planning en toelating van schepen, de verkeerscentrales begeleiden het scheepvaartverkeer. Dankzij intensieve monitoring en advisering op afstand beschikt de organisatie over waardevolle data, zoals aankomstmeldingen, gevaarlijke stoffen, incidenten, inspecties en nautische infrastructuur. Deze sterke datapositie stelt DHMR in staat om de scheepvaartplanning en port call continu te verbeteren. Daarbij zijn samenwerking en datadeling met nautische dienstverleners belangrijk. DHMR faciliteert gestandaardiseerde gegevensuitwisseling met andere havenbeheerders, conform privacyrichtlijnen. Zo gebruiken Rotterdam en Amsterdam gezamenlijk het HaMIS-systeem. In 2025 zijn we gestart met het onderzoeken van de mogelijkheden van het gebruik van AI om onze processen verder te optimaliseren.
HaMIS staat voor Havenmeester Management Informatie Systeem en is een digitaal systeem dat wordt gebruikt voor het beheer en de begeleiding van het scheepvaartverkeer in de havens van Rotterdam en Amsterdam. Portbase verbindt digitaal de havens van Rotterdam en Amsterdam. Via het Port Community System (PCS) stroomlijnen we samen (terminals, rederijen en overheden) goederen- en dataverkeer.
Digitale zeekaart met nauwkeurige haveninformatie |
|
|---|---|
|
Het Havenbedrijf Rotterdam en de Dienst der Hydrografie van de Koninklijke Marine hebben samen een grote stap gezet om scheepsbezoeken beter te plannen. Terminals en ligplaatsen krijgen wereldwijd een uniek nummer, zodat kapiteins, planners en nautische diensten altijd beschikken over betrouwbare en eenduidige locatiegegevens. Deze informatie staat in HaMIS en het PCS van Portbase, wordt dagelijks bijgewerkt en is zichtbaar in digitale zeekaarten voor veilige navigatie. Bevrachters kunnen hun systemen rechtstreeks koppelen aan Portbase en besparen zo tijd bij het toewijzen van schepen aan ligplaatsen. Ook loodsen en roeiers profiteren van deze duidelijke data. Rotterdam loopt hierin wereldwijd voorop en nodigt andere havens uit om mee te doen. De oplossing is eenvoudig op te schalen en internationaal te gebruiken. |
|
Bereikbaar over water, weg, spoor en via buisleidingen
Alle (digitale) inspanningen leiden tot een goede bereikbaarheid van het Rotterdamse haven- en industriecomplex via binnenvaart, weg, spoor en via buisleidingen.
Samenwerken aan multimodale aanpak
Door de groeiende filedruk op de A15 staat de bereikbaarheid van de Rotterdamse haven onder druk. De druk wordt met name veroorzaakt door een sterke groei van het autoverkeer (extra automobiliteit en verstedelijkingopgave), toenemende containeroverslag en vooral door de grootschalige renovatie en onderhoudsopgave aan bruggen en tunnels. Dit heeft gevolgen voor de efficiëntie en het rendement van het logistieke proces in de Rotterdamse haven en de snelheid van het vervoer van goederen van en naar het achterland. Het borgen van de bereikbaarheid van de Rotterdamse haven en daarmee van de Nederlandse logistieke toppositie als toegangspoort naar Europa vereist een multimodale aanpak. Hierin moet de logistieke keten in het havengebied en het achterland samenwerken aan een snelle, efficiënte, gedigitaliseerde en duurzame afhandeling van de transporten. Over dit belangrijke onderwerp overlegden in 2025 vertegenwoordigers van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, het Havenbedrijf Rotterdam, de logistieke keten, lokaal bestuur, brancheorganisaties en andere betrokkenen. Daarbij is afgesproken om een gezamenlijke multimodale aanpak te ontwikkelen die medio 2026 met betrokken partijen moet zijn uitgewerkt en afgesproken.
Water
Met een maximale diepgang van 24 meter is de haven toegankelijk voor de grootste diepstekende schepen ter wereld.
Uitrol walstroom
Om de uitstoot en geluidhinder te verminderen hebben we een programma om de kwaliteit van walstroomvoorzieningen voor de binnenvaart te verbeteren en uit te breiden naar alle openbare ligplaatsen. Hiervoor werken we nauw samen met de gebruikers. Meer over walstroom leest u hier
Schepen efficiënt gepland door de haven
Nextlogic is de integrale planning voor de afhandeling van containerbinnenvaart in de haven van Rotterdam. Dit systeem optimaliseert de planning en zorgt zo voor meer rust, hogere betrouwbaarheid, kortere havenverblijftijd en lagere emissies. Terminals benutten hun kades en kranen optimaal, terwijl bargeoperators minder tijd kwijt zijn aan de planning en rotatie van hun schepen.
Uitbreiding en verbetering ligplaatsen
Voor binnenvaartschippers komt het soms voor dat een terminalkade nog niet beschikbaar is. Dan is het prettig om in de haven te kunnen wachten. Wij maken dit mogelijk door het aanbieden van openbare ligplaatsen. We renoveren en moderniseren ieder jaar een aantal ligplaatsen in de haven.
Grote renovatie Rozenburgsesluis |
|
|---|---|
|
De Rozenburgsesluis, waar jaarlijks 20.000 schepen passeren, krijgt een opknapbeurt. De aannemer is bezig met een grondige renovatie van het sluizencomplex: van sluisdeuren en bruggen tot besturing, gebouwen en buitenruimte. In 2026 is de sluis een halfjaar gestremd, maar het resultaat mag er straks zijn: vanaf 2027 bedienen medewerkers van de Divisie Havenmeester de sluis op afstand vanuit de Verkeerscentrale Rotterdam. Renovatie verlengt de levensduur van deze belangrijke verbinding tussen het Calandkanaal en het Hartelkanaal en is duurzamer dan nieuwbouw. Zo blijft de Rozenburgsesluis een betrouwbare schakel voor scheepvaart en wegverkeer in de haven van Rotterdam. |
|
Robuuste vaarwegcorridors
Omdat binnenvaart voor een groot deel van het achterlandvervoer van en naar Rotterdam zorgt, zijn betrouwbare vaarwegen belangrijk. Geplande werkzaamheden door Rijkswaterstaat stemmen we af om de hinder voor het (scheepvaart)verkeer zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast werken we samen met onze partners in de MIRT-programma’s voor de goederenvervoercorridors Oost-Zuidoost en Zuid en aan een robuust vaarwegennetwerk. Een belangrijke mijlpaal is de verruiming van het Julianakanaal in Limburg. Hierdoor kunnen grotere schepen tussen Rotterdam en de havens in Limburg varen, wat de efficiëntie vergroot.
Binnen het Realisatiepact Rotterdam onderzoeken we samen met de provincie Zuid-Holland en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat de ontwikkeling van een barge shuttledienst in Rotterdam. Deze dienst moet op termijn ook zero-emissie kunnen opereren en draagt bij aan het verschuiven van lading van de weg naar het water.
Realisatiepact voor Mainport Rotterdam en Greenport West-Holland |
|
|---|---|
|
De provincie Zuid-Holland, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en het Havenbedrijf Rotterdam werken samen aan een meerjarig Realisatiepact voor Mainport Rotterdam en Greenport West-Holland. Dit pact bundelt bestaande akkoorden, visies en strategieën om samenhang en synergie te creëren, projecten te versnellen en uitvoeringsagenda’s te verbinden. De samenwerking richt zich op duurzame, betrouwbare logistiek over weg, spoor en water, belangrijk voor de Nederlandse economie en internationale concurrentiepositie. Rotterdam als grootste Europese haven en Greenport als belangrijkste vers-cluster vragen om een sterk logistiek ecosysteem voor een gezonde voedselvoorziening. Projecten vallen onder vier pijlers: Smart, Smooth, Sustainable en Shift, met initiatieven zoals gekoelde containerhubs, veilige truckparkings en laadpunten voor duurzame vervoersmiddelen. |
|
Zero-emissie varen |
|
|---|---|
|
Het Havenbedrijf Rotterdam stimuleert batterij-elektrisch varen als medeaandeelhouder van Zero Emission Services (ZES). In september 2025 opende het nieuwe laadstation van ZES bij Inland Terminals Group (ITG) in Alblasserdam. Ook in Den Bosch opende ZES een laadlocatie. Het containerschip Den Bosch Max Groen vaart elektrisch met nieuwe generatie batterijcontainers van ZES. Eerder werd de Alphenaar al omgebouwd. De bouw van laadstations op diverse locaties is vergevorderd en ZES werkt hard aan verdere opschaling. Deze ontwikkeling wordt verder gestimuleerd met subsidie uit het Nationaal Groeifonds. Daarnaast namen we samen met de Rabobank en de Inland Terminals Group het initiatief voor de Stichting CONDOR-ZE. Met steun van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en meer dan 50 ketenpartners versnelt deze samenwerking investeringen in en het gebruik van zero-emissieschepen, of die nu varen op batterijen, waterstof of andere duurzame energiedragers. Het doel: het realiseren van minimaal 150 investeringsbesluiten door marktpartijen voor 2030. In 2025 pasten we ook de kortingssystematiek van het binnenhavengeld aan, zodat schone schepen extra voordeel krijgen en duurzame keuzes aantrekkelijker worden. |
|
Autonoom varen |
|
|---|---|
|
De binnenvaartsector zet stappen richting autonoom varen. In oktober 2025 deden we in de haven een proef om vaarintenties te delen. Zo weten schepen elkaars koers en kunnen schippers en verkeersbegeleiders tijdig reageren en ingrijpen wanneer nodig. Wij faciliteerden deze proef als onderdeel van het Europese project MAGPIE. |
|
Magpie
MAGPIE (sMArt Green Ports as Integrated Efficient multimodal hubs), startte in 2021 om een versnelling te realiseren in de verduurzaming en digitalisering van Europese havens; twee belangrijke transities. Met een consortium van 45 partners is MAGPIE een van de grootste en meest zichtbare innovatieprojecten binnen het Havenbedrijf Rotterdam. Behalve de wetenschappelijke en technologische demo's, biedt MAGPIE ons ook de kans om ons als Europese koploper in transitiegerichte haveninnovaties te profileren.
Weg
De weginfrastructuur speelt een vitale rol in de doorvoer van goederen van en naar de haven. De groei van e-commerce en distributiecentra maakt de bereikbaarheid van de haven en het achterland steeds belangrijker.
Duurzaam en efficient containerwegvervoer |
|
|---|---|
|
In december 2024 bundelden de belangrijkste partijen in de Rotterdamse haven hun krachten en tekenden een intentieverklaring voor samenwerking aan duurzaam en efficiënt containerwegvervoer. Met het initiatief ‘Sectoroverleg containerwegvervoer’ werken zij actief aan betere doorstroming, hogere veiligheid en verduurzaming van het wegvervoer om de concurrentiepositie van de haven te versterken. Sindsdien zijn werkgroepen aan de slag met concrete acties: het spreiden van wegvervoer buiten piekuren, het ontwikkelen van een dynamische havenplanning, het realiseren van zero-emission containertransport, het verhogen van de beladingsgraad van vrachtwagens en het streven naar nul incidenten. In 2025 stelden deze werkgroepen roadmaps met maatregelen op. Vanaf 2026 zetten zij deze plannen om in uit te voeren projecten. |
|
Makkelijk en voordelig naar het werk |
|
|---|---|
|
De bereikbaarheid van de haven staat onder druk door het toenemend aantal inwoners van de zuidelijke randstad en een groot aantal ingrijpende onderhoudsprojecten van grote wegbeheerders in de regio. We werken samen met onze regiopartners in Zuid-Holland Bereikbaar om de hinder hiervan waar mogelijk te beperken en een mobiliteitstransitie in het woon-werkverkeer te stimuleren. Met een nieuw vervoersconcept willen Deltalinqs, gemeente Rotterdam, Havenbedrijf Rotterdam, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, provincie Zuid-Holland en Zuid-Holland Bereikbaar de haven beter bereikbaar maken en tegelijk de drukte op de weg verminderen. Medewerkers van bedrijven in de Rotterdamse haven kunnen daarvoor terecht op een online platform (www.reizennaardehaven.nl). Daar regelen ze eenvoudig hun reis via vanpooling, carpooling of een bus. Het nieuwe platform bundelt de verschillende vervoersopties en maakt reizen naar de haven voordelig, flexibel en duurzamer. |
|
Spoor
Het spoorwegnetwerk is een essentieel onderdeel van de multimodale transportstrategie van de haven. De spoor-modaliteit is vooral van belangrijke strategische waarde voor de langere afstanden en verzorgingsgebieden die minder goed bereikbaar zijn voor de binnenvaart. Het biedt een duurzaam alternatief voor wegvervoer en helpt de congestie op de wegen te verminderen.
Duurzamer vervoer per spoor
Wij werken aan optimale verbindingen via alle modaliteiten en stimuleren vervoer per binnenvaart en spoor (modal shift) om CO₂e-uitstoot te verminderen. Samen met overheden en bedrijven vergroten we het aandeel spoor in Europees goederenvervoer. De subsidieregeling ‘Stimulering modal shift van weg naar water of spoor 2023–2025’ leverde hieraan een belangrijke bijdrage. Uit de Rijksbegroting is voor het Impulsprogramma Goederenvervoer in de periode 2026–2027 opnieuw 9 miljoen euro beschikbaar gesteld om de modal shift te stimuleren: 7 miljoen voor vervoer over water en 2 miljoen voor vervoer per spoor.
Bouwen aan duurzame spoorcapaciteit op Maasvlakte |
|
|---|---|
|
Rotterdam heeft de intentie om het spooremplacement IJsselmonde naar de Maasvlakte te verplaatsen, waar momenteel Emplacement Maasvlakte Zuid wordt aangelegd. Dit nieuwe emplacement krijgt vier bundels van elk zes sporen en wordt geschikt voor 740 meter lange goederentreinen. De eerste bundel en aansluitingen op de bestaande infrastructuur zijn medio 2027 gereed. Hiermee vergroten Havenbedrijf Rotterdam, ProRail en hun partners de capaciteit van de Havenspoorlijn en versterken zij de verbinding met het Europese achterland. De ontwikkeling draagt bij aan efficiënter goederenvervoer, minder uitstoot en een toekomstbestendige logistieke keten. Door de mogelijke verplaatsing kan de gemeente Rotterdam het gebied rond Stadionpark ontwikkelen. Het huidige emplacement tussen Stadionviaduct en Varkenoordseviaduct maakt plaats voor woningen, groen en betere verbindingen tussen Hillesluis, de Maasoever en de nieuwe OV-knoop Rotterdam Stadionpark. Deze ontwikkeling is onderdeel van de bredere Oostflank, waar de komende jaren circa 30.000 nieuwe woningen, voorzieningen en nieuwe infrastructuur worden gerealiseerd. De mogelijke verplaatsing van het emplacement vormt zo een belangrijke stap voor de groei en bereikbaarheid van Rotterdam-Zuid. |
|
Kabels en pijpleidingen
Kabels en leidingen vormen de ruggengraat van de energie- en industrievoorziening in de haven. Ze zorgen voor veilig en efficiënt transport van elektriciteit, data, vloeistoffen en gassen. Het afgelopen jaar investeerden we in uitbreiding van de leidingstrook aan de Moezelweg.
Nieuwe leidingstrook in Europoort belangrijk voor energietransitie |
|
|---|---|
|
We hebben de leidingstrook langs de Moezelweg in Europoort uitgebreid. Daarmee is een belangrijk knelpunt opgelost voor de aanleg van nieuwe kabels en leidingen, cruciaal voor de energietransitie. Porthos, dat CO₂ van industrie in de haven gaat opslaan onder de Noordzee, maakt als eerste gebruik van de nieuwe ruimte. Voor de uitbreiding verlegde ProRail een spoorlijn en plaatste een aannemer damwanden zonder trillingen, ondanks de krappe werkruimte. Dankzij goede samenwerking verliep het project veilig en efficiënt. De nieuwe leidingstrook biedt niet alleen ruimte voor Porthos, maar ook voor toekomstige energie-infrastructuur. Zo maakt de haven letterlijk ruimte voor een duurzame toekomst. |
|
Nieuwe leiding MultiCore ondersteunt fabriek MSCN |
|
|---|---|
|
MultiCore CV – een samenwerking tussen het Havenbedrijf Rotterdam (75%) en Vopak (25%) – bouwde in 2025 een nieuwe leiding voor MSCN, een dochter van Mitsubishi Gas Chemical (MGC) die in de Botlek een fabriek voor MXDA ontwikkelt. MXDA is een epoxy‑grondstof met hoge chemische en corrosiebestendigheid. De leiding, een investering van € 4,2 miljoen, is in september 2025 succesvol opgeleverd. MultiCore CV beheert sinds 2001 een pijpleidingbundel in het Rotterdamse haven- en industriecomplex. De bundel bestaat uit vier leidingen van elk twintig kilometer en diverse aansluitingen, waaronder nu die van MSCN. De bouw van de fabriek ligt momenteel stil. MGC beslist in het eerste kwartaal van 2026 over het vervolg. |
|