4.4.1 Arbeidsveiligheid

Het Havenbedrijf Rotterdam streeft naar een werkomgeving waar iedereen veilig is en zich veilig voelt. Wij accepteren alleen veilig en respectvol gedrag van onze medewerkers en iedereen die voor ons werkt. Open communicatie, gericht op verbeteringen, is hierbij belangrijk. Door aandacht voor gedrag en bewustzijn en door medewerkers actief te betrekken bij het beheersen van risico’s, zoeken we steeds naar praktische oplossingen die passen bij onze specifieke werkzaamheden. Hierin willen wij niet alleen uitblinken voor onze eigen medewerkers, maar ook een voorbeeld zijn voor klanten, opdrachtnemers en andere belanghebbenden in het havengebied. Het beschreven beleid en de activiteiten vloeien voort uit onze ondernemingsstrategie en vinden hun besluitvorming via onze governancestructuur (new window).

Effecten, risico's en kansen

Door het uitvoeren van de dubbele materialiteitsanalyse brachten we de effecten, risico’s en kansen in beeld. De belangrijkste risico’s ten aanzien van arbeidsveiligheid zijn bedrijfsongevallen met letsel en blootstelling aan arbeidsomstandigheden die kunnen leiden tot een beroepsziekte. Als werkgever en als opdrachtgever heeft het Havenbedrijf Rotterdam een belangrijke rol om deze risico’s weg te nemen of te beperken. De financiële risico's en kansen kwamen niet als materieel naar voren.

Speerpunt:	In balans met de maatschappij en omgeving
Arbeidsveiligheid:	Het waarborgen van arbeidsveiligheid binnen Havenbedrijf Rotterdam en bij uitbestede projecten en diensten.
	Tijdens werkzaamheden kunnen fysieke veiligheidsincidenten plaatsvinden, denk aan acute verwondingen of in het ernstigste geval een fataal ongeval. Ook kunnen medewerkers werk gerelateerde (chronische) beroepsziekten oplopen.

Beleid

Voor onze eigen medewerkers zijn de risico’s voor personeel dat operationele werkzaamheden uitvoert, zoals scheepvaartmeesters, inspecteurs en onderhoudspersoneel, groter dan voor personeel dat hoofdzakelijk kantoorwerk uitvoert. Door middel van een dynamische risicoinventarisatie en -evaluatie die we samen met de medewerkers actualiseren, brengen we de risico’s in kaart. We nemen ook passende maatregelen om ongevallen of beroepsziekten te voorkomen. Bij werkzaamheden door opdrachtnemers ligt de eerste verantwoordelijkheid voor het veilig uitvoeren van het werk bij de opdrachtnemer. Het is onze rol als opdrachtgever om een veilige context voor de projecten te bieden. Denk hierbij aan de keuzes die wij maken over gewenste planning, de beschikbare ruimte en het wel of niet stilleggen van doorgaande activiteiten bij een bouwlocatie. We werken samen met opdrachtnemers om in projectrisicosessies en veiligheids- en gezondheidsplannen zoveel mogelijk risico’s proactief aan te pakken.

Daarnaast toetsen we regelmatig of onze opdrachtnemers zich houden aan de gemaakte veiligheidsafspraken, bijvoorbeeld via Safety Walks. Deze zijn onderdeel van operationele kosten die we maken ten behoeve van arbeidsveiligheid.

De Arbobeleidsverklaring 'Gezond en Veilig naar Huis' van het Havenbedrijf Rotterdam beschrijft waar we voor staan, wat we doen en waar we dus op aangesproken mogen worden. Deze verklaring geldt voor iedereen die voor ons werkt. De verklaring is afgegeven door onze Algemene directie. Zij zijn verantwoordelijk voor het waarborgen van een veilige werkomgeving. In de actualisatie van dit jaar zijn de kernwaarden respect, focus, verbinding en veerkracht opgenomen. Deze waarden zijn de basis voor iedereen om in een veilige en gezonde omgeving te werken. De belangrijkste risico’s komen samen in onze Life Saving Rules. Het opvolgen van deze regels is zowel voor medewerkers als opdrachtnemers verplicht.

Het beleid delen we in het introductieprogramma van nieuw personeel, in contracten en via onze website (new window). De leden van de VGM-commissie (Veiligheid, Gezondheid en Milieu) binnen de medezeggenschapsraad komen vier keer per jaar bij elkaar en ondersteunen ons bij de uitvoering van het beleid. Zij vervullen een controlerende en adviserende rol namens alle medewerkers.

Doelstelling

Arbeidsveiligheid is onderdeel van de ondernemingsstrategie. Onze strategie is integraal onderdeel van onze bedrijfsvoering en kwam tot stand na onder andere meerdere bijeenkomsten met inspraak van eigen medewerkers. Onder de paraplu van de doelstelling “Vergroten van diversiteit en inclusie, sociale en fysieke veiligheid voor alle medewerkers van het Havenbedrijf en de medewerkers van contractanten” zijn de volgende KPI’s opgenomen:

• Op de Havenbedrijflocaties een Lost Time Injury Frequency Rate (LTIFR) van minder dan 0,5 en de Total Recordable Injury Frequency Rate (TRFR) van minder dan 2,0.

• Reductie van het jaarlijks aantal verzuimongevallen met letsel bij opdrachtnemers van het Havenbedrijf Rotterdam naar minder dan 3 gevallen die leidde tot verzuim van meer dan een dag.

Activiteiten

Om arbeidsongevallen en beroepsziekten te voorkomen, is het belangrijk om de risico’s te kennen en te beheersen. De risico-inventarisaties en -evaluaties voor verschillende activiteiten en locaties zijn een belangrijk instrument om bewustzijn te creëren en veiligheidsafspraken na te leven. We beoordelen zowel de werkomgeving (situatie) als het gedrag van alle medewerkers om te bepalen of de fysieke en organisatorische maatregelen bij het risico passen. Daarnaast stimuleren we medewerkers om bij de start of wijziging van activiteiten een 5xJA (laatste minuut risicoanalyse) uit te voeren om zeker te stellen dat het werk veilig kan worden uitgevoerd.

De risico-inventarisatie en -evaluatie is niet beperkt tot fysieke veiligheid. We kijken ook naar risico’s voor de (geestelijke) gezondheid van de medewerkers en naar risico’s voor bijzondere groepen zoals ouderen, jeugdigen, zwangere medewerkers en medewerkers met een arbeidshandicap. De HR-organisatie biedt in samenwerking met de arbodienst verschillende programma’s aan om vitaliteit en gezondheid van de medewerker te bevorderen. De bedrijfsarts speelt een belangrijke rol bij de duurzame inzetbaarheid en draagt bij aan gezonde en veilige arbeidsomstandigheden.

Alle medewerkers van het Havenbedrijf Rotterdam kunnen onveilige situaties, ongevallen of positieve observaties melden via de app 'SafetyNow'. Ook externe medewerkers en opdrachtnemers hebben toegang tot deze applicatie. We hebben een proces ingericht van melden tot aan het intern communiceren via ons dashboard. Met het dashboard maken we trends, meldingen en acties inzichtelijk. In het geval van een ongeval met letsel of een bijna-ongeval doen we aanvullend onderzoek, eventueel samen met de opdrachtnemer. De resultaten van dit onderzoek koppelen we terug aan onze medewerkers op een aparte intranetpagina.

Naast 'SafetyNow' hebben we binnen het cultuurprogramma 'Neem de Tijd voor Veiligheid‘ diverse doorlopende activiteiten om het veiligheidsbewustzijn te vergroten, zoals training, safety minutes, toolbox-informatie en veiligheidstoezicht.

We stellen ieder jaar een veiligheidsplan vast op basis van trends en oorzaakanalyses van observaties van onze eigen werkzaamheden en werkzaamheden van opdrachtnemers. Ook wijzigingen in wet- en regelgeving kunnen aanleiding zijn tot gerichte activiteiten. In 2025 pakten we een aantal specifieke zaken aan:

In onze rol als opdrachtgever

• Vergroten van veiligheidsbewustzijn van de projectteams in de voorbereiding en betere afstemming van veiligheidsmaatregelen in de uitvoering (uitbereiding veiligheidskundige ondersteuning)

• Focus op kwaliteit van ongevalsonderzoeken en het voorkomen van herhaling

• Consistente veiligheidsvereisten in de contractbepalingen

Voor en door werknemers van het Havenbedrijf Rotterdam

• Betere acceptatie en praktische toepasbaarheid van veiligheidsmaatregelen door reguliere terugkoppeling en actualisering van de risico- inventarisaties en beheersmaatregelen.

• Aanpassen van de crisismanagement organisatie om aansluiting bij verschillende weerbaarheidsinitiatieven te versterken.

• In 2024 ontwikkelden we een visie op welzijn. Werkgeluk gaat verder dan tevredenheid: het draait om zingeving, verbondenheid en vitaliteit. Onze aanpak rust op vijf pijlers: fysiek, sociaal, mentaal, financieel welzijn en loopbaanontwikkeling. Door ze te verbinden, zorgen we ervoor dat medewerkers zich kunnen blijven ontwikkelen en hun werk goed kunnen (blijven) doen, ook in een veranderende omgeving. We stimuleren medewerkers om zelf regie te nemen over hun welzijn en loopbaan, en erkennen dat onze ondersteuning hierin cruciaal is. Daarom bieden we flexibiliteit, mogelijkheden voor groei en een gezonde balans tussen werk en privé.

Resultaten

In 2025 hadden we 3 ongevallen met verzuim (langer dan één dag) bij medewerkers van het Havenbedrijf Rotterdam. Hiermee hebben we de doelstelling voor de frequentie van werkgerelateerde ongevallen met verzuim (LTIFR) niet gehaald. Een positievere conclusie is dat het totaal aantal verzuimdagen als gevolg van deze letsels slechts 49 dagen bedroeg. Hieruit blijkt dat de ernst van de letsels relatief gering was. Vorig jaar kenden we 266 dagen met verzuim als gevolg van arbeidsongevallen terwijl de LTIFR lager was.

Naast de twee bovengenoemde KPI’s meten we nog een aantal andere datapunten zonder eraan gekoppelde doelstelling om de effectiviteit van onze activiteiten te monitoren.

Arbeidsveiligheid is ook een onderwerp in het in 2025 gehouden medewerkersonderzoek. De medewerkers gaven hun mening en beoordeelden fysieke veiligheid in dit onderzoek met een gemiddelde score van 8,7 op een schaal van 1 tot en met 10. Dit is een kleine verbetering ten opzichte van 2024 (8,6). De resultaten van het onderzoek gebruiken we om fysieke veiligheid te verbeteren.

Vooruitblik

In 2026 trappen we af met de Contractor Safety Day waar we samen met onze opdrachtgevers over een aantal veiligheidsuitdagingen discussiëren. Denk hierbij aan conflicterende wetgeving, de elektrificatie van de bouwplaatsen, maar ook aan dilemma’s als 'wanneer vinden we dat risico’s voldoende gemitigeerd zijn?'.

Verder gaan we invulling geven aan de voorbeeldfunctie die wij als Havenbedrijf Rotterdam willen vervullen op het gebied van veiligheid. Hiervoor gaan we het gesprek aan over veiligheid met onze klanten en andere stakeholders.

Voor onze projecten gaan we de initiatieven uit de ontwerp- en uitvoeringsfases beter aan laten sluiten op de voorafgaande gebiedsplanning en de daaropvolgende onderhoudsfase. Denk hierbij aan het vastleggen van de veiligheidskeuzes in de planningfase van een project en de praktische bruikbaarheid van het veiligheids- en gezondheidsdossier in de beheerfase van het gebouwde object.