4.3.5 Waterkwaliteit
Waterverontreiniging in en rond de haven kan het milieu en de natuur ernstig aantasten. Hoewel klanten en partners primair verantwoordelijk zijn voor afvalwater, reststromen en lozingen, willen wij verontreiniging voorkomen en beheersen. Daarom zorgen we voor duidelijke randvoorwaarden, volgen ontwikkelingen en stimuleren naleving via toezicht, samenwerking en faciliteiten. Stakeholders verwachten van ons dat we onze inspanningen ten gunste van natuur en milieu opvoeren. Lokaal draagvlak blijft belangrijk voor de gegunde toekomst en verdere ontwikkeling van de haven. Waterkwaliteit is stevig verankerd in onze ondernemingsstrategie en voor besluitvorming binnen onze governancestructuur.
Effecten, risico's en kansen
We gebruiken de dubbele materialiteitsanalyse om scherp in beeld te krijgen welke effecten, risico’s en kansen rondom waterkwaliteit relevant zijn. Voor het Havenbedrijf Rotterdam brengt dit thema geen grote financiële risico’s of kansen met zich mee; de relevantie ligt vooral op het gebied van negatieve milieueffecten. In de afbeelding staat het samengevat.
|
Speerpunt: |
In balans met de maatschappij en omgeving |
|
Waterverontreiniging: |
De aanwezigheid van concentraties verontreinigende stoffen in het water als gevolg van zowel activiteiten in het HIC als bovenstroomse activiteiten. |
|
Operaties van klanten in het HIC lozen (mogelijk verontreinigende) stoffen in het water, wat schade kan veroorzaken aan milieu en natuur die met verontreinigd water in contact komen. |
Verontreinigingsthema’s, zoals waterkwaliteit, hangen nauw samen met de toestand van het milieu en de ecologische gezondheid in de haven. Meer over onze inzet op deze gebieden leest u in het hoofdstuk Natuur en biodiversiteit.
Beleid
Het Havenbedrijf Rotterdam streeft naar een aantrekkelijk en innovatief ondernemingsklimaat, in combinatie met het verbeteren van de leefbaarheid in en om de haven. We creëren een omgeving waarin bedrijven willen investeren en mensen graag wonen en recreëren. We zetten ons in om de chemische en ecologische effecten op de waterkwaliteit te beperken en streven ernaar om in lijn te zijn met Europese wet- en regelgeving (zoals de Europese Kaderrichtlijn Water).
Aanscherping Kaderrichtlijn Water
De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) stelt doelen voor schoon en ecologisch gezond water, onder meer in de Nieuwe Waterweg en Nieuwe Maas (in het havengebied). Eind 2027 moeten grond- en oppervlaktewateren in ‘goede staat’ zijn. Voor sommige stoffen geldt uitstel, maar het ‘one out, all out’-principe blijft leidend: één stof die de norm overschrijdt, betekent al een negatief oordeel. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is verantwoordelijk voor het halen van de doelen; Rijkswaterstaat voert uit, monitort de kwaliteit en verleent vergunningen. Omdat achteruitgang verboden is, kunnen lozingsvergunningen worden geweigerd of ingetrokken. Bedrijven moeten aantonen dat ze voldoen aan de KRW-verplichtingen. Vervuiling stroomopwaarts vormt een extra risico. Intussen werkt de Europese Commissie aan een herziening van de KRW, met strengere normen en nieuwe stoffen zoals PFAS. Het Havenbedrijf Rotterdam levert, samen met andere zeehavens, input voor de herziening. Ook onderzoekt de overheid een verlaging van de temperatuurgrens voor oppervlaktewater; een maatregel die gevolgen heeft voor koelwaterinname en -lozingen in het havengebied. De Europese Commissie gaat aangeven wat de aanscherping van normen en toevoeging van stoffen zoals PFAS betekent, hoe omgegaan kan worden met het principe van geen achteruitgang en welke nieuwe termijnen gelden richting 2039 en uiterlijk 2045.
Doelstelling
We hebben een onderzoeksdoelstelling in onze ondernemingsstrategie: we willen inzicht krijgen in de waterkwaliteit ten opzichte van de KRW.
Activiteiten
We houden bij het ontwikkelen van (de eigen) projecten rekening met het minimaliseren van vervuilingen. We bereiden elk project zorgvuldig voor, inclusief het beschikbaar stellen van financiële middelen. We beschrijven enkele projecten, specifiek gericht op verbetering van de waterkwaliteit.
Landelijke aanpak
Het is van groot belang dat we de Nederlandse waterkwaliteit snel op peil krijgen. VNO-NCW en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zijn daarom gestart met het Actieprogramma Chemische Stoffen KRW: een landelijke aanpak die bedrijven helpt aan de KRW-doelen te voldoen en de vergunningen op orde te krijgen. Dit jaar is een self assessment KRW-check beschikbaar gesteld waarmee bedrijven hun risico’s kunnen inventariseren. In het overleg met bedrijven vragen Havenbedrijf Rotterdam en Deltalinqs hier aandacht voor.
Rotterdamse aanpak
Omdat (koel)waterlozingen impact kunnen hebben op de waterkwaliteit maakte Deltalinqs in 2025 een plan, speciaal voor de Nieuwe Waterweg en de Nieuwe Maas in de Rotterdamse haven. Samen met Deltalinqs helpen we de klanten grip te krijgen op de uitdaging en samen te werken aan praktische oplossingen.
Toetsingskader voor vergunningsverlening
Ingrepen in het watersysteem beïnvloeden vaak de ecologie. De KRW beperkt zulke ingrepen. Omdat het havengebied specifieke eigenschappen en infrastructurele werken kent, ontwikkelden het Havenbedrijf Rotterdam en Rijkswaterstaat een toetsingskader voor vergunningen. Dit kader laat zien dat activiteiten, zoals een nieuwe kademuur of baggeren, meestal nauwelijks negatieve impact hebben op de KRW-doelen en doorgang kunnen vinden.
We besteden aandacht aan positieve ecologische maatregelen, zoals getijdenpoelen, 'ecomodules’ aan palen om aangroei te bevorderen, en ‘ecoblokken’ aan de nieuwe kademuur van de Amaliahaven. Meer over onze inzet op natuurinclusief werken leest u in het hoofdstuk natuur en biodiversiteit.
Resultaat
We werkten mee aan het dit jaar gepubliceerde onderzoek naar de opgaven en het handelingsperspectief KRW voor de Rotterdamse havenindustrie. U vindt dit onderzoek hier.
We verwachten het onderzoek naar de waterkwaliteit ten opzichte van de KRW in 2026 af te ronden. Afhankelijk van het resultaat kan hier een doelstelling uit voortvloeien.
Vooruitblik
We blijven werken aan het voorkomen van waterverontreiniging en het verbeteren van de ecologische gezondheid van het havengebied. Dit betekent dat we ons aanpassen aan strengere Europese richtlijnen en blijven investeren in duurzame technologieën en processen. We gaan ons inzicht in de waterkwaliteit ten opzichte van de KRW verder verbeteren en samen met onze partners VNO-NCW, Deltalinqs en bedrijven in de haven de vervolgstappen bepalen.
