4.5.1 Ondermijnende criminaliteit

De Rotterdamse haven blinkt uit in (logistieke) faciliteiten en internationale bereikbaarheid. Helaas maken ook criminelen hier dankbaar gebruik van, vooral voor de doorvoer van drugs. Zij benaderen bedrijven en hun medewerkers om toegang te krijgen tot informatie en terreinen. Het ronselen en omkopen van deze havenmedewerkers gaat vaak samen met intimidatie. Omdat we ons zeer betrokken voelen bij onze omgeving, staat het ‘verbeteren van de leefbaarheid in en rond de haven’ als thema in onze ondernemingsstrategie. Hieronder vallen ook onze inspanningen om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan.

We zijn het niet juridisch verplicht (de (Rijks)Havenmeester heeft toezichthoudende taken in het kader van de havenbeveiligingswet), maar voelen ons maatschappelijk verantwoordelijk om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan. Dit doen we samen met onze partners uit de Port Alliance Rotterdam: Zeehavenpolitie, Douane, Openbaar Ministerie, gemeente Rotterdam, Deltalinqs, Regionaal Informatie- en Expertise Centrum, Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst, de Belastingdienst en met alle bedrijven in de haven.

Het onderwerp staat hoog op onze agenda; we willen dit niet in onze haven. Ons doel is ‘het zo moeilijk mogelijk maken om de Rotterdamse haven te misbruiken voor drugsgerelateerde en ondermijnende criminaliteit en onze assets te beschermen’. Het beschreven beleid en de activiteiten vloeien voort uit onze ondernemingsstrategie (new window) en vinden hun besluitvorming in onze governancestructuur (new window).

Effecten, risico’s en kansen

Door het uitvoeren van de dubbele materialiteitsanalyse brachten we de effecten, risico’s en kansen rond het thema ondermijnende criminaliteit in beeld. Dit thema speelt binnen het haven- en industriecomplex en heeft impact op de ervaren veiligheid. De financiële risico's - belangrijk voor ons - bleken niet materieel. Binnen dit thema zijn geen kansen geïdentificeerd. In de onderstaande afbeelding staat het samengevat.

Speerpunt:	In balans met de maatschappij en omgeving
Ondermijnende criminaliteit:	Het bestrijden van drugssmokkel in het HIC.
	Georganiseerde misdaad in de haven heeft een negatief effect op de stad en haar inwoners. Dit kan resulteren in een verminderde gevoel van veiligheid bij omwonenden.

Beleid

Om de ondermijnende criminaliteit in de haven moeilijker te maken, werpen we barrières op die de haven onaantrekkelijk maken voor drugscriminaliteit en werken we aan bewustzijn en weerbaarheid van de bedrijven en mensen die in de haven werken. Havenmedewerkers kunnen ongewild betrokken raken, bijvoorbeeld door getuige te zijn van illegale praktijken, benaderd te worden voor het verstrekken van informatie of voor het verlenen van diensten. Voor criminele netwerken die de haven voor drugstransport gebruiken, is hulp van binnenuit onmisbaar. Het grootste risico lopen de medewerkers die publiek zichtbaar zijn, zowel fysiek als online.

We informeren de bedrijven en onze collega’s over het herkennen en melden van criminele activiteiten in de haven. Als een collega een verdacht verzoek krijgt dat mogelijk met criminele activiteiten te maken heeft, kan hij of zij dit op verschillende manieren melden. Bijvoorbeeld bij de leidinggevende of bij de interne en externe vertrouwenspersoon. De 'richtlijn vertrouwenspersoon' staat in onze bedrijfscode. Bij een vermoeden van integriteitsschending of misstand binnen het Havenbedrijf Rotterdam kan op verschillende manieren melding worden gemaakt. U leest hier meer over in het hoofdstuk over de klokkenluidersregeling.

Doelstelling

In onze ondernemingsstrategie is 'in balans met de maatschappij en omgeving' een speerpunt. We hebben als doelstelling een uitvraag geformuleerd aan onze ketenpartners in de Uitvoeringsagenda ‘Hoe succesvol is het Havenbedrijf Rotterdam geweest in het verhogen van weerbaarheid tegen ondermijning en awareness van ondermijning in het huidige jaar?'.

Activiteiten

Samen met de bedrijven in de haven en Port Alliance Rotterdam pakken we smokkel, bedreigingen en verstoringen in de logistiek actief aan. Wij zorgen voor de inrichting en het beheer van de havenassets, sluiten contracten met nieuwe klanten en geven terreinen uit. Om de drugscriminaliteit in de haven moeilijker te maken, creëren we barrières en werken aan weerbaarheid en bewustzijn van bedrijven en mensen.

Slimme poortcontrole maakt containerafhandeling veiliger

Alle deepsea-terminals op de Maasvlakte controleren sinds 2025 automatisch of de juiste chauffeur toegang krijgt. Deze check op de uitvoerend vervoerder voorkomt misstanden bij het afhalen van containers. Terminals als ECT Delta, ECT Euromax, Hutchison Ports Delta II, RWG en APM Terminals Maasvlakte II hebben de controle inmiddels ingevoerd. De deepsea rederijen werken met een digitaal ophaalrecht, waardoor fraudegevoelige pincodes verleden tijd zijn. Bij aankomst vergelijkt het systeem het unieke EAN-nummer op de CargoCard van de chauffeur met de voormelding via het PCS van Portbase. Alleen bij een match opent de poort. Zo maken bedrijfsleven en overheid samen de havenlogistiek digitaal weerbaar en veiliger voor alle schakels in de keten.

Overheden en bedrijven werken intensief samen om de haven veiliger te maken. Via Port Alliance Rotterdam krijgt het Havenbedrijf Rotterdam subsidie van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor projecten die de beveiliging versterken. Met deze middelen zijn succesvolle initiatieven gerealiseerd, zoals de Vertrouwensketen, het Virtueel Hek en Information Sharing Centers. Samen met partners zijn nieuwe projecten gestart, waaronder aanscherping van ISPS-eisen en de 'insider riskscan' om criminele infiltratie te voorkomen. We zoeken actief samenwerking met nationale en internationale havens en logistieke knooppunten om kennis uit te wisselen.

In 2026 investeert het ministerie van Justitie en Veiligheid 4 miljoen euro extra om de haven beter te beschermen tegen drugscriminaliteit. Vanwege de ernst en impact van de incidenten, houdt het onderwerp onze verhoogde aandacht en blijvende managementfocus.

Resultaten

Met het programma ‘ondermijnende criminaliteit’ pakken we ernstige veiligheidsschendingen in de haven aan, zoals drugssmokkel, mensensmokkel, fraude en corruptie. Om bewustwording te vergroten, vroegen we onze ketenpartners in de Uitvoeringsagenda: ‘Hoe succesvol is het Havenbedrijf Rotterdam geweest in het verhogen van weerbaarheid tegen ondermijning en awareness van ondermijning in het huidige jaar?'. Van de tien deelnemers (gemeente Rotterdam, Deltalinqs, Openbaar Ministerie, Zeehavenpolitie, Douane, Havenbedrijf Rotterdam, Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst, Regionaal Informatie- en Expertise Centrum, Belastingdienst) reageerden negen op onze uitvraag. Als Havenbedrijf Rotterdam hebben we niet meegedaan aan de uitvraag. Ons streefdoel is een beoordeling met een 8; we ontvingen een score van 8,2 en daarmee haalden we de doelstelling. Ons handelen draagt bij aan de aanpak, maar lost de drugsproblematiek niet volledig op.

Vooruitblik

We blijven samenwerken met de partners in de Port Alliance Rotterdam om de ondermijnende criminaliteit en bijbehorende bedreigingen en logistieke verstoringen tegen te gaan. Dat is onze maatschappelijke verantwoordelijkheid en het is in het belang van de integriteit, de veiligheid en de concurrentiepositie van de haven. Ook de komende jaren blijven we investeren in onze aanpak om zo de kans op ondermijning te verkleinen.