4.3.4 Bodemkwaliteit

Binnen het bredere duurzaamheids- en milieuvraagstuk vraagt bodemkwaliteit om onze aandacht. Daarom speelt het Havenbedrijf Rotterdam een rol in het voorkomen en aanpakken van bodemverontreiniging. Het beschreven beleid en de activiteiten vloeien voort uit onze ondernemingsstrategie en vinden hun besluitvorming via onze governancestructuur.

Effecten, risico’s en kansen

Met behulp van de dubbele materialiteitsanalyse brachten we de effecten, risico’s en kansen van bodemkwaliteit in de haven beeld. Activiteiten binnen het haven- en industriecomplex kunnen een negatief effect hebben op de bodemkwaliteit. Bodemkwaliteit is voor ons zowel qua potentieel effect als financieel effect materieel. Binnen dit thema zijn geen materiële kansen geïdentificeerd. In de onderstaande afbeelding staat het samengevat.

Speerpunt:	In balans met de maatschappij en omgeving
Bodemverontreiniging:	De aanwezigheid van verontreinigde stoffen in de grond en het grondwater van het HIC.
	De haven heeft te maken met bodemverontreiniging veroorzaakt door verleden en hedendaagse bedrijfsemissies en incidenten. Accumulatie van PFAS in ecosystemen heeft een negatief effect op het milieu.
	Het aanpakken van bodemverontreiniging gaat gepaard met kostbare maatregelen voor het saneren van (on)uitgegeven terreinen.

Beleid

Als onderdeel van onze ondernemingsstrategie richt het speerpunt ‘In balans met maatschappij en omgeving’ zich op het verbeteren van de leefbaarheid in en rond de haven. We streven naar het hanteren een gebiedsgerichte aanpak, waarbij bedrijven en overheden samenwerken aan het beheersen en saneren van verontreinigde locaties. Actueel is er bijzondere aandacht voor verontreiniging van PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen).

Doelstelling

Voor bodemverontreiniging hebben we nog geen doel kunnen formuleren. De eerste stap richting ons doel is het uitvoeren van een PFAS‑inventarisatieonderzoek. We verwachten dit onderzoek in het vierde kwartaal van 2026 af te ronden.

Activiteiten

PFAS wordt sinds de jaren ’50 van de vorige eeuw toegepast in industriële en consumentenproducten, waaronder blusschuim. Sinds 2019 is er landelijk aandacht voor PFAS-verontreiniging en stelde de overheid normen vast. De omvang van PFAS-verontreiniging is groot. Uit een inventarisatie van de provincie Zuid-Holland blijkt dat er in de provincie (zonder de gemeenten Rotterdam, Dordrecht, Schiedam, Leiden en Den Haag) al meer dan 1.600 locaties zijn met een mogelijke verontreiniging.

PFAS komt ook voor in het havengebied, onder andere op twee voormalige brandweeroefenlocaties waar met blusschuim is gewerkt. We doen onderzoek naar de mate van verontreiniging en verkennen passende maatregelen. We vermoeden dat er meer verontreinigde locaties in de haven zijn, omdat bedrijven lange tijd (verplicht) oefenden met PFAS-houdend blusschuim.

Om de situatie binnen Rotterdam goed in beeld te brengen, laten we samen met de gemeente Rotterdam een studie uitvoeren door een gespecialiseerd extern adviesbureau. Dat gebruikt hiervoor openbare bronnen, zoals vergunningen en luchtfoto’s. Op basis hiervan ontwikkelen we een visie en aanpak voor een eventueel vervolgtraject. Wij vervullen hierin een actieve rol als beheerder van de haven.

Het nationale beleid rondom de aanpak van PFAS-verontreinigingen is nog volop in beweging. We werken samen met DCMR, de gemeente Rotterdam, de provincie Zuid-Holland en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat aan een verkenning voor een gebiedsgerichte aanpak van PFAS-verontreiniging in het havengebied. De lopende onderzoeken zijn daarvoor belangrijke bouwstenen.

Resultaat

We verwachting dat het onderzoek eind 2026 is afgerond. Uit de resultaten kunnen we mogelijk een KPI formuleren.

Vooruitblik

We blijven ons inspannen voor het verbeteren van de bodemkwaliteit. Dit betekent dat we ons aanpassen aan Nederlandse en Europese richtlijnen. Het doel is om verder te werken aan een gezonde en aantrekkelijke omgeving voor zowel bedrijven als bewoners.